Ofsayt Kuralı Nedir? Örneklerle Açıklama

Ofsayt konumu nedir?

Bir oyuncunun ofsayt konumunda sayılması için iki şartın aynı anda sağlanması gerekir (Madde 11.1):

• Başının, gövdesinin veya ayaklarının herhangi bir bölümü rakip yarı sahadadır. Orta saha çizgisi bu alana dahil değildir.
• Aynı vücut bölümlerinden biri, rakip kale çizgisine hem toptan hem de sondan ikinci rakip oyuncudan daha yakındır.

Şartlardan biri eksikse ofsayt konumu oluşmaz. Bu yüzden kendi yarı sahasındaki oyuncu için ofsayt konumu hiç doğmaz — bu bir istisna değil, tanımın kendisidir. Kuralın istisnaları ayrı bir madde altında sayılır ve aşağıda ele alınır.

Ölçüme eller ve kollar girmez; bu, kaleciler için de geçerlidir. Kural kolun üst sınırını koltuk altının alt hizası olarak belirler: omuz ölçüme dahildir, kolun kendisi değildir.

Rakiple aynı hizada bulunmak ofsayt konumu yaratmaz. Kural burada iki ayrı durumu sayar; oyuncu şu hizalardan birindeyse ofsayt konumunda değildir:

• (a) Sondan ikinci rakiple aynı hizada olmak.
• (b) Son iki rakiple aynı hizada olmak. Kaleci öne çıktığı için en geride iki rakip yan yana kalmışsa ve hücum oyuncusu her ikisiyle birden aynı hizadaysa bu durum doğar.

Kural "daha yakın" ölçütünü kullandığından eşitlik her iki durumda da hücum oyuncusunun lehinedir.

[ŞEKİL 1: Üstten görünüm — savunma hattı, top ve ofsayt konumundaki oyuncu. Sondan ikinci rakibin hizasından geçen kesikli çizgi; ayrıca iki ayrı örnek işaretlenir: (a) sondan ikinci rakiple aynı hizadaki oyuncu, (b) son iki rakiple aynı hizadaki oyuncu — her ikisi de konum dışıdır.]

Şekil 1 — Ölçüm, topun oynandığı ana aittir; topun ulaştığı ana değil.

Sondan ikinci rakip kimdir?

Çoğu pozisyonda en geride kaleci durur; bu nedenle hattı belirleyen oyuncu genellikle en geri savunmacıdır. Ancak kural kaleciden değil, sondan ikinci rakip oyuncudan söz eder. Kaleci öne çıkmışsa sondan ikinci rakip bir savunma oyuncusu olabileceği gibi kalecinin kendisi de olabilir; belirleyici olan unvan değil, kale çizgisine göre sıralamadır.

Türkçe kaynaklarda aynı kavram hem "ofsayt konumu" hem "ofsayt pozisyonu" biçiminde geçer. Bu sayfada kural metnindeki yapıya daha yakın olduğu için "ofsayt konumu" kullanılmaktadır.

Konum ≠ ihlal: kuralın en çok karıştırılan yeri

Ofsayt konumunda durmak serbesttir; kural bunu açıkça yazar. İhlal, oyuncunun bu konumdayken üç davranıştan birini yapmasıyla doğar (Madde 11.2).

Oyuna müdahale

Takım arkadaşının oynadığı ya da dokunduğu topla oynamak veya topa dokunmak. En yalın ve en sık görülen biçimdir.

Rakibe müdahale

Bu başlık dört ayrı davranışı kapsar:

• Rakibin görüş hattını açıkça kapatarak topla oynamasını engellemek
• Top için rakiple mücadeleye girmek
• Yakınındaki topu oynamaya açıkça çalışmak ve bu girişimiyle rakibi etkilemek
• Rakibin topla oynama becerisini açıkça etkileyen bariz bir hareket yapmak

Burada topa dokunmak şart değildir. Kalecinin önünde durup görüşünü kapatan oyuncu, topa hiç değmeden ofsayta düşebilir.

Avantaj sağlamak

Bu başlıktaki ihlal, ofsayt konumundaki oyuncunun topla oynaması ya da rakibe müdahale etmesi hâlinde şu iki durumda doğar:

• Topun kale direğinden, üst direkten, bir maç görevlisinden ya da bir rakip oyuncudan sekmesi veya yön değiştirmesi
• Bir rakibin topu bilerek kurtarması

Bu iki koşul birbirinden bağımsız işler: direkten dönen topa hiç dokunmayan, ancak o sırada rakibin topla oynamasını engelleyen oyuncu da bu başlık kapsamında ihlal yapmış olur.

Kural metnindeki kurtarış tanımı dardır: "Kurtarış, kaleye giden ya da kaleye çok yakın bir topu, eller ve kollar dışında herhangi bir vücut bölümüyle durdurmak ya da durdurmaya çalışmaktır; ceza sahası içindeki kaleci bu sınırlamanın dışındadır." (Madde 11, tanımlar; çeviri bu sayfaya aittir.) Savunmacının uzaklaştırdığı her top kurtarış değildir.

[ŞEKİL 2: Üç müdahale türünün yan yana şeması — (1) topa dokunma, (2) kalecinin görüş hattını kapatma, (3) direkten dönen topu oynama ya da o topta rakibe müdahale etme.]

Şekil 2 — Aynı konum, üç farklı müdahale biçimi.

Konum ve müdahale ayrımı: karar tablosu

Tablo 1 — Konum ve müdahale ayrımı

Taç atışı, kale vuruşu ve köşe vuruşundan doğrudan gelen topta ofsayt uygulanmaz (Madde 11.3). "Devam (avantaj sağlama doğmaz)" satırında oyuncu aynı anda rakibe müdahale ediyorsa karar değişebilir; savunmacının kasıtlı el teması ise Madde 12 kapsamında ayrıca değerlendirilir.

Karar hangi ana göre verilir?

Ölçüm anı, takım arkadaşının topa dokunduğu ya da topu oynadığı andır. Kural bu anı ilk temas noktası olarak tanımlar: top ayakla sürülerek taşınsa bile ölçüm, temasın başladığı ana göre yapılır.

Bunun tek bir istisnası vardır ve 2025/26 değişiklikleriyle kural metnine eklenmiştir: kaleci topu elle attığında son temas noktası esas alınır (Madde 11.2 dipnotu). Elle atış uzun bir hareket yayı çizdiği için ilk temas ile topun elden çıktığı nokta arasında belirgin fark oluşur; kural bu durumda topun bırakıldığı anı ölçüt kabul eder.

[ŞEKİL 3: Zaman ekseni — pas anı ile topun ulaştığı an arasındaki fark; altında kaleci elle atışında ilk temas ve son temas noktalarının karşılaştırması.]

Şekil 3 — Ölçüm anı: kural, kaleci elle atışı dışında ilk temas noktasını kullanır.

Rakipten gelen top: bilerek oynama mı, sekme mi?

Tartışmalı pozisyonların büyük bölümü bu ayrımdan çıkar. Kural metnine göre bilerek oynama, oyuncunun topu kontrol edip şu seçeneklerden birini kullanabilecek durumdayken oynamasıdır: takım arkadaşına pas vermek, topa sahip olmak ya da topu uzaklaştırmak. Kural, tanım maddesinde kasıtlı el temasını bu tanımın dışında tutar; uygulama maddesinde ise kasıtlı el teması da avantajı ortadan kaldırır.

Rakibin topa kasıtlı olarak elle dokunması da bu bakımdan bilerek oynama sayılır: kural, kasıtlı el teması dahil, rakibin bilerek oynadığı topta avantaj sağlama doğmayacağını açıkça yazar. Tek istisna bilerek kurtarıştır. Madde 11.2'nin ilgili cümlesi şudur: "Rakibinin bilerek oynadığı — kasıtlı el teması dahil — topu alan ofsayt konumundaki oyuncu, herhangi bir rakibin bilerek kurtarışı söz konusu olmadıkça avantaj sağlamış sayılmaz." (Çeviri bu sayfaya aittir.) El temasının kendisi ise Madde 12 kapsamında ayrıca değerlendirilir.

Bir savunmacı topu bilerek oynadığında, ofsayt konumundaki hücum oyuncusu bu topu alsa dahi kural bu durumda avantaj sağlama ihlalinin doğmadığını söyler; oyuncu bu topu oynayabilir. Ancak aynı oyuncu bu sırada rakibe müdahale ediyorsa (örneğin kalecinin görüş hattını kapatıyorsa) ihlal yine doğabilir. Buna karşılık top savunmacıdan sekerse ya da savunmacı topu bilerek kurtarırsa avantaj sağlama ölçütü işlemeye devam eder: o topu oynayan ya da o sırada rakibe müdahale eden ofsayt konumundaki oyuncu ihlal yapmış olur.

Değerlendirmede beş ölçüt kullanılır:

• Top uzak mesafeden geldi mi, oyuncu topu net biçimde görebildi mi?
• Top hızlı hareket ediyor muydu?
• Topun geliş yönü beklenmedik miydi?
• Oyuncunun vücudunu ayarlamak için zamanı var mıydı, yoksa hareket refleks miydi?
• Top yerde miydi? Yerdeki top, havadaki topa göre daha kolay oynanabilir kabul edilir.

Önemli ayrıntı: oynamanın başarısız ya da hatalı olması, bilerek oynama niteliğini ortadan kaldırmaz. Kötü bir kafa vuruşu veya ıskalanan bir uzaklaştırma da bilerek oynamadır. Tek istisna bilerek kurtarıştır; kurtarış bilerek oynama sayılmaz ve avantaj sağlama ölçütünü ortadan kaldırmaz.

Ofsayt olmayan üç durum: kale vuruşu, taç, korner

Kural yalnızca üç yeniden başlama biçimini kapsam dışında tutar (Madde 11.3). Oyuncu topu doğrudan şunlardan alırsa ihlal doğmaz:

1. Kale vuruşu
2. Taç atışı
3. Köşe vuruşu

Liste kapalıdır. Serbest vuruş, hakem atışı ve diğer başlangıçlar bu listede yer almaz; bunlarda ofsayt normal şekilde uygulanır. Kaleciden gelen elle atış ya da ayak pası da kale vuruşu değildir; bu toplarda ofsayt uygulanır.

Belirleyici sözcük "doğrudan"dır. Taç atışından ya da köşe vuruşundan gelen top araya giren bir oyuncu tarafından oynandığında muafiyet biter ve ofsayt değerlendirmesi yeniden başlar.

Köşe vuruşunda ayrıca yapısal bir sebep vardır: vuruş kale çizgisi hizasından kullanıldığı için, vuruş anında sahadaki hiçbir oyuncu topa göre daha ileride olamaz.

Ofsaytın cezası nedir?

Hakem, ihlalin gerçekleştiği yerden rakip takım lehine endirekt serbest vuruş verir. Kural burada çoğu kaynağın atladığı bir ayrıntı ekler: ihlal oyuncunun kendi yarı sahasında gerçekleşmiş olsa dahi vuruş yeri değişmez (Madde 11.4).

Bu ilk bakışta çelişkili görünür, çünkü kendi yarı sahasında ofsayt konumu oluşmaz. Açıklaması ölçüm anındadır: konum pas anında belirlenir, ancak oyuncu topa kendi yarı sahasına dönmüşken dokunabilir. Vuruş, dokunuşun gerçekleştiği noktadan kullanılır.

Sahayı terk eden oyuncular için de ayrı hükümler vardır. Hakemin izni olmadan sahayı terk eden savunma oyuncusu, ofsayt değerlendirmesi bakımından kale çizgisi veya taç çizgisi üzerinde kabul edilir; bu kabul, oyun ilk kez duruncaya ya da savunan takım topu orta saha çizgisine doğru oynayıp top ceza sahasının dışına çıkıncaya kadar sürer. Hücum oyuncusu için de benzer bir hüküm bulunur: oyuncu, ofsayta karışmamak için sahanın dışına çıkabilir ya da dışında kalabilir; kale çizgisinin dışından sahaya dönüp oyuna karışırsa, ofsayt değerlendirmesi bakımından kale çizgisi üzerinde bulunduğu kabul edilir.

Ofsayt kararı tek başına kart gerektirmez. Disiplin yaptırımlarının kapsamı ayrı bir konudur; Süper Lig'de kart cezaları sayfası yayımlandığında bu bölümden bağlantı verilecektir.

Yarı otomatik ofsayt sistemi ve VAR

Yarı otomatik ofsayt teknolojisinde stadyuma yerleştirilen kameralar oyuncuların vücut noktalarını ve topun konumunu izler. Sistem pas anını belirleyip konumu hesaplar ve VAR ekibine bir sonuç iletir.

Kararı teknoloji vermez. Sistem yalnızca konumu ölçer; oyuncunun oyuna müdahale edip etmediği, yani ihlalin doğup doğmadığı insan değerlendirmesidir. Nihai karar saha hakemine aittir, VAR yalnızca öneride bulunur. İnceleme sürecinin işleyişi ayrı bir sayfada ele alınacaktır; VAR sayfası yayımlandığında bu bölümden bağlantı verilecektir.

Süper Lig'de sistem ilk kez 13 Ocak 2024 tarihli Başakşehir – Alanyaspor karşılaşmasında uygulandı.

4 Ağustos 2026'da TFF, bağlantılı top ("çipli top") için gerekli başvuruların tamamlandığını ve gelişmiş yarı otomatik ofsayt teknolojisine yönelik hazırlıkların "planlanan takvim doğrultusunda" sürdüğünü açıkladı.

Ofsayt kuralı değişiyor mu?

IFAB'ın 2026/27 Oyun Kuralları'nda Madde 11'de değişiklik yoktur. Metin 1 Temmuz 2026'dan itibaren geçerlidir ve bu sayfada anlatılan hükümler yürürlüktedir.

Zaman zaman gündeme gelen ve hücum oyuncusunun vücudunun tamamı savunma hattını geçmedikçe ofsayt verilmemesini öngören öneri onaylanmış bir kural değildir; öneri aşamasındadır. Yürürlükteki tanım, bu sayfanın ilk başlığında anlatılan tanımdır.

Sıkça sorulan sorular

İlgili sayfalar